Kefír er iðandi af lífi

20.10 2018

Mikil kefírbruggunarbylgja er á Vesturlöndum enda nú vitað og þekkt að afurðir úr kefír eru iðandi af lífi og talað er um að þær séu miklu öflugri en allar meltingarpillur. Nýlega var greint frá því í fréttum að Bretar hefðu ekki undan að framleiða afurðir úr mjólkurkefír og sjaldan hefur sést eins mikið úrval drykkja úr vatnskefír í hillum verslanna, altsvo í erlendum verslunum. Þá ferðast kefírgrjón til bruggunnar manna í millum sem aldrei fyrr. Í ljósi alls þessa er gaman að segja frá því að nafnið kefír er dregið af tyrkneska orðinu keif, sem þýðir góð tilfinning.

Kákasusgerillinn er skiljanlega vinsæll
Þið kannist sjálfsagt mörg við mjólkurkefír, sem á rætur í Kákasus fjöllunum. Rannsónir hafa sýnt að mjólkurkefír inniheldur 30 stofna af góðgerla en litla systir hans, vatnskefír um það bil helmingi færri. Þó gerir það vatnskefír að einum vinalegasta, frísklegasta og jafnvel bragðbesta meltingardrykk sem hægt er að brugga. Í ljósi umræðunnar um skort á góðgerlum og stöðugum melingarvandamálum alltof margra er ekkert nema skiljanlegt að kefír sé orðinn jafn vinsæll.

Vinsældir kefírs stafa ekki síður af því að það er mjög auðvelt að brugga úr honum allskyns guðdómlega drykki. Mun einfaldara en t.d. úr frænda hans, kombucha sem þarf meiri tíma og klapp. Úr vatnskefirgrjónum, sem henta vel vaxandi hópi grænkera, er létt verk að brugga heima hjá sér undursamlega gosdrykki sem heilu fjölskyldurnar geta skipt út fyrir aðra drykki með góðri samvisku.

Kefír hefur lengi verið notaður í evrópskum og asískum alþýðulækningum vegna þess hve margvísleg góð áhrif hann hefur á heilsuna. Kefirgrjón eru í raun blanda af bakteríum og sveppum. Með því að koma mjólkurkefírgrjónum í samband við mjólkursykur má búa léttsýrða mjólk og sprelllifandi jógurt en með því að tengja vatnskefír (góðum) sykri, ávöxtum og allskyns hollustu verður útkoman frábærlega spennandi drykkir.

Semsé mjólkurkefír þrífst á mjólkursykri úr þeirri mjólk sem við þekkjum best, kúamjólk en líka geita- eða sauðamjólk. Þó hefur sumum snillingum tekist að gera skemmtilegar afurðir úr hrísgrjóna- og kókosmjólk með því að næra mjólkurkefírinn á mjólkursykri inn á milli.

Vatnskefír dafnar hins vegar best á lifandi syrkri, t. d. lífrænum reyrsykri. Kókossykur eða hlynsíróp henta síður vantskefír, nema þá til að bragðbæta drykkina, ef vill.

Einstök virkni kefírs
Það er ærin ástæða til að taka upp samband við góð kefír. Ef hans er neytt oft, helst daglega, getur hann haft mjög góð áhrif á heilsu okkar. Kefír styrkir ónæmiskerfið enda inniheldur hann gnótt efnasambanda og næringarefna sem efla ónæmiskerfið. Gerlarnir eru fjölbreyttir og margir. En einn þeirra alveg einstakur. Hann nefnist Lactobacillus Kefiri og vinnur gegn mörgum skaðlegum bakteríum og má þar t.d. nefna E. Coli. Þessi góðgerlahópur kemur jafnvægi á ónæmikerfið og er bókstaflega sagður “skúra” burtu vondum bakteríum. Annað sérstakt við kefírinn eru fjölsykrur sem nefnast kefiran sem rannsóknir hafa sýnt fram á að vinni gegn Candida sveppasýkingum, sem margir eru að kljást við.

Rannsóknir hafa líka tiltekið að bæði mjólkur- og vantskefír geta unnið á magasári, bakflæði, ristilbólgu, niðurgangi, hægðarregðu, sýkingu í meltingarvegi og einnig er talið að hann fyrirbyggj krabbamein í blöðruhálsi og ristli. Heilsudrykkir úr kefír ýta einnig undir heilbrigðan blóðþrýsting, blóðsykursjafnvægi og hafa góð áhrif á geð.

Engu að síður er nokkur munur á mjólkur- og vatnskefír hvað varðar næringu. Líkt og mjólkin geymir mjólkukefír kalk og magnesíum, sink, A-vítamín og B 1, B12 og B7, prótein og kolvetni. Vatnskefír hefur hins vegar lágan sykurstuðul og leysir glúkósa hægt og örugglega út í blóðráðsina. Kosturinn við vatnskefír, sem er auðvelt að hafa vegan, er að búa má til úr honum allskyns skemmtilega,persónulega og nærandi gosdrykki. Sjálf brugga ég engiferdrykki og sítrónudrykki sem slá öllum gosdrykkjum sem ég þekki við og eru svo sprelllifandi að það er með hreinum ólíkindum. Möguleikarnir í kefírbruggun eru því óendanlega margir og spennandi.

Að því sögðu vil ég nota tækifærið og benda á að þótt kefírbruggun sé einföld er oft kúnst að byrja og koma sér upp rútínu. Því er gott að fá sterka byrjendaleiðsögn. Mörg góð stuðningmyndbönd eru á netinu en það jafnast ekkert við Námskeið í bruggun vatns- og mjólkurkefír sem haldið verður brátt í Systrasamlaginu, ekki fyrsta sinn. Eigum öfrá pláss eftir á námskeiðið.

Látum hér fylgja tvær ómótstæðilegar uppskriftir af vatnskefír:

Engiferöl úr vatnskefír
Gert eftir að búið er að virkja kefírinn.

Sjóðið saman:
2 bolla vatni
¼ - ½ bolla sneiddum lífrænum engifer (styrkur eftir smekk)
¼ bolla rapadura, lífrænum sykri
½ tsk salt

Sjóðið við lágan hita í 10 mínútur. Látið standa í 20 mínútur. Sigtið og kælið. Færið þá blönduna í 2ja lítra glerílát.  Fyllið næstum upp með köldu vatni. Bætið þá við 3 til 4 msk af vatnskefír. Smellið lokinu á og geymið á dimmum stað t.d. í eldhússkáp í sólarhring. Gott er að breiða viskastykki yfir ílátið. Eftir það ætti blandan að vera farin að bubbla. Eftir 24 klukkustundir þarf að sigta blönduna og skilja kefírinn frá. Gott er að byrja á því að setja yfir í 1 stóra glerkönnu (sem þægilegt er að hella úr) og færa svo yfir á t.d. 2 x 1 lítra flöskur. Skiljið eftir smá pláss efst til að bæta við smávegis af sykurvatni því kefírinn er sjálfsagt búin að éta upp mest af sykurbragðinu (blöndu af rapadura sykri og vatni). Ekki er verra að geyma á dimmum stað í sólarhring í viðbót.
Kælið í nokkrar klukkustundur og bingó, drykkurinn tilbúinn. Geymist vel í lokuðu íláti / flösku í ísskáp.

Önnur sykurblanda, dæmi: Í 1 lítra má t.d. blanda 2 msk hrásykur, 1 msk kókossykur, ½ msk molassi, ¼ tsk salt.  Góður grunnur í engiferöl.
Dæmi um aðrar spennandi blöndur: Ylliblóm og sítróna. Blóðappelsínur og timían. Endalausir möguleikar.

Kefír með lífrænni sítrónu
Gert eftir að búið er að virkja kefírinn.

Innihald:
750 ml vatn
3 til 4 msk lífrænn hrásykur
Virkjuð kefírgrjón, sirka 3 msk
2 lífrænar sítrónur

Blandið saman sykri og vatni. Leysið upp og hellið í hreina smellukönnu. Kreistið safann úr sítrónunum (1 og ½ er góð í 750 ml) og hellið safanum af þeim út í sykurvatnið. Setjið aðra sítrónuna sem búið er að kreista út í vatnið. Bætið við kefírgrónunum. Hrærið vel saman. Lokið krukkunni og geymið á dimmum stað í eldhúsinu í 24 tíma (prófið ykkur áfram). Sigtið þá frá sítrónur og kefírinn og setið á flösku (með smellutappa) og látið standa á dimmum stað í aðrar 24 stundir. Nú er kefírinn tilbúinn en best er þó að kæla hann vel áður en hann er drukkinn. Eftir á má alveg bæta við meiri sítrónu, sætu eða jafnvel engiferi. Allt eftir smekk.

En sjón er sögu ríkari og því mælum vi eindregið með frábæru námskeiði Heiðu og systra þriðjudaginn 23ja okt.